Khi hai gia đình bắt đầu bàn chuyện cưới xin, câu hỏi xuất hiện sớm nhất thường là mâm quả ăn hỏi cần bao nhiêu mâm và đặt những gì lên đó. Đây là phần lễ nhà trai chuẩn bị để mang sang nhà gái, thể hiện sự trân trọng và thiện chí kết thông gia. Bài viết này giải thích cách chọn số lượng mâm, ý nghĩa các lễ vật phổ biến và những điều nên thống nhất trước để ngày ăn hỏi diễn ra gọn gàng, không ai phải lúng túng.
- Mâm quả ăn hỏi là gì và ai chuẩn bị
- Số lượng mâm quả: vì sao hay chọn số lẻ
- Cách chọn số mâm theo hoàn cảnh gia đình
- Ý nghĩa các lễ vật thường có trong mâm quả
- Cách sắp xếp và trình bày mâm quả
- Lại quả và những lưu ý khi nhận lễ
- Những lỗi thường gặp khi chuẩn bị mâm quả
- Checklist trước ngày ăn hỏi
- Bắt đầu chọn thiệp sau khi chốt lễ ăn hỏi
Mâm quả ăn hỏi là gì và ai chuẩn bị
Mâm quả là những mâm (hoặc tráp) có phủ khăn đỏ, bên trong đựng lễ vật do nhà trai mang sang nhà gái trong lễ ăn hỏi. Mỗi mâm thường đựng một loại lễ vật, được sắp gọn và phủ lớp vải hoặc giấy đỏ bên ngoài. Về nguyên tắc, nhà trai là bên chuẩn bị và mang sang. Sau lễ, nhà gái thường chia lại một phần quà cho nhà trai, gọi là lại quả.
Ngày nay nhiều gia đình đặt dịch vụ trọn gói cho mâm quả, nhưng vẫn nên hiểu rõ từng thứ để trao đổi với bên cung cấp và với nhà gái cho đúng ý.
Số lượng mâm quả: vì sao hay chọn số lẻ
Ở nhiều gia đình miền Bắc, số mâm quả thường là số lẻ như 5, 7, 9 hoặc 11. Quan niệm chung là số lẻ mang ý nghĩa “có thêm”, tượng trưng cho sự phát triển, chưa đầy đủ để còn tiếp tục thêm phúc. Một số vùng, nhất là miền Nam, lại ưa số chẵn như 6 hoặc 8 vì cho rằng chẵn tượng trưng cho đôi lứa, thành cặp thành đôi.
Vì phong tục khác nhau theo vùng và từng dòng họ, không có con số nào là duy nhất đúng. Điều quan trọng là hai bên cùng thống nhất trước, tránh việc nhà trai chuẩn bị theo thói quen nhà mình rồi mới biết nhà gái mong đợi khác.
Cách chọn số mâm theo hoàn cảnh gia đình
Thay vì chạy theo con số cho “đủ vẻ”, bạn nên cân nhắc ba yếu tố thực tế:
- Quy mô họ hàng và khách mời: nhà gái thường chia quà cho họ hàng thân thiết, nên số mâm và số lượng mỗi loại cần tính theo số người nhận.
- Ngân sách: mâm nhiều chưa chắc hơn mâm ít. Một lễ 5 hoặc 7 mâm gọn gàng, đẹp mắt vẫn trọn vẹn nghi thức.
- Số người bưng quả: mỗi mâm cần một người bưng, nên số mâm cũng quyết định số bạn bè, anh chị em cần tham gia đoàn nhà trai.
Cách làm thực tế là nhà trai đề xuất một con số, hai bên trao đổi và chốt, sau đó mới đi đặt lễ vật.
Ý nghĩa các lễ vật thường có trong mâm quả
Danh sách lễ vật có thể thay đổi theo vùng miền và điều kiện từng nhà. Dưới đây là những thứ phổ biến cùng ý nghĩa thường được nhắc đến:
- Trầu cau: gắn với sự tích trầu cau, tượng trưng cho tình nghĩa vợ chồng keo sơn, gắn bó. Trầu cau thường được xem là lễ vật không thể thiếu.
- Rượu và trà: dùng để mời tổ tiên và hai họ, thể hiện sự trang trọng của buổi lễ.
- Bánh phu thê (su sê): tên bánh gợi chuyện vợ chồng, mong đôi trẻ hòa thuận, gắn bó.
- Bánh cốm, bánh truyền thống: mang hương vị quen thuộc, thường được chia cho họ hàng nhà gái để cùng chung vui.
- Hoa quả: tượng trưng cho sự tươi tốt, đầy đặn, mong cuộc sống sau này có nhiều thành quả.
- Xôi, chè hoặc đồ ngọt: thường dùng màu đỏ, vàng, gợi sự may mắn, ngọt ngào.
- Heo quay hoặc món mặn: thể hiện sự đầy đủ, sung túc. Một số gia đình bỏ mâm này hoặc thay bằng lễ vật khác theo thỏa thuận.
- Thuốc lá và các lễ vật khác: tùy phong tục từng nhà, có thể thêm hoặc bớt.
Cách sắp xếp và trình bày mâm quả
Mâm quả đẹp không nhất thiết phải cầu kỳ, nhưng cần gọn và đồng bộ. Mỗi mâm nên có một loại lễ vật chính, sắp ngay ngắn, vừa tầm, không chất quá cao khiến người bưng khó di chuyển. Khăn hoặc giấy phủ nên cùng tông đỏ để cả đoàn nhìn đồng đều.
Người bưng quả thường là nam nữ trẻ, chưa lập gia đình, ăn mặc chỉnh tề và đi theo thứ tự đã thống nhất. Bạn nên cho cả đoàn gặp nhau, chạy thử thứ tự trước ngày lễ. Việc này giúp mọi người nắm được vị trí và tránh nhầm lẫn khi đứng trước cổng nhà gái.
Lại quả và những lưu ý khi nhận lễ
Sau khi hoàn tất nghi thức, nhà gái chọn một phần lễ vật để lại quả cho nhà trai, thường là một phần mỗi mâm để mang về. Đây là cách thể hiện sự đáp lễ và gắn kết hai họ. Phần còn lại được chia cho họ hàng nhà gái.
Nhà gái nên chuẩn bị sẵn mâm hoặc hộp đựng, giấy phủ đỏ để việc lại quả diễn ra nhanh gọn. Nhà trai cũng nên báo trước số người trong đoàn để nhà gái chuẩn bị chỗ ngồi và phần ăn uống phù hợp.
Những lỗi thường gặp khi chuẩn bị mâm quả
- Chưa thống nhất số mâm với nhà gái nên đến sát ngày phải thay đổi.
- Đặt lễ vật quá muộn, nhất là vào mùa cưới đông khi các cơ sở làm bánh, đặt hoa quả thường kín lịch.
- Chọn món dễ hỏng hoặc khó bảo quản trong thời tiết nóng, rồi không có phương án giữ lạnh.
- Quên phân công người bưng quả, dẫn tới thiếu người hoặc chọn người không phù hợp ngay trước giờ đi.
- Chạy theo “mâm lớn mâm nhiều” mà không xem xét ngân sách chung của cả đám cưới.
Checklist trước ngày ăn hỏi
- Chốt ngày giờ ăn hỏi với nhà gái và xác nhận lại trước lễ vài ngày.
- Thống nhất số mâm và danh sách lễ vật, hỏi rõ nhà gái có mong muốn riêng không.
- Đặt lễ vật, bánh, hoa quả sớm, hẹn rõ giờ nhận hàng.
- Phân công người bưng quả, người dẫn đoàn, người đại diện phát biểu.
- Chuẩn bị khăn phủ, bao lì xì và các vật dụng nhỏ đi kèm.
- Gửi thông tin ngày giờ cho họ hàng thân thiết để mọi người sắp xếp lịch.
Khi lễ ăn hỏi đã chốt, hai gia đình thường bắt đầu tính tiếp đến thiệp mời đám cưới. Chuẩn bị thiệp sớm sẽ giúp bạn đỡ áp lực vào những tuần sát ngày cưới.
Bắt đầu chọn thiệp sau khi chốt lễ ăn hỏi
Sau khi xong việc mâm quả, bạn có thể xem mẫu tại thư viện mẫu thiệp cưới, tham khảo chi phí ở bảng giá in thiệp cưới và điền thông tin qua form điền thông tin thiệp cưới. Cần tư vấn thêm, bạn nhắn Zalo hoặc gọi hotline 0968 247 304 để được hỗ trợ.
